PVLC Mùa Thường Niên Tuần XV Thứ 3 và Thánh Henri Vua
Bài Đọc I: (Năm I) Xh 2, 1-15a
"Bà đặt tên cho trẻ là Môsê, v́ vớt nó dưới nước lên; và khi đă khôn lớn Môsê đi thăm anh em".
Trích sách Xuất Hành.
Trong những ngày ấy, có một người đàn ông thuộc nhà Lêvi đi cưới vợ cũng trong chi tộc ḿnh. Nàng mang thai và sinh hạ một con trai. Thấy con trẻ khôi ngô tuấn tú, nàng giấu kín trong ba tháng. Khi thấy không thể nào giấu kín được nữa, nàng liền lấy chiếc thúng trét nhựa thông, rồi bỏ đứa trẻ vào trong, đem thả trong đám sậy ở bờ sông. Chị đứa bé đứng xa xa để quan sát sự việc xảy ra thế nào.
Bấy giờ có công chúa con Pharaon xuống tắm dưới sông, c̣n các nữ tỳ đi bách bộ theo bờ sông. Khi thấy cái thúng mây ở giữa bụi sậy, nàng sai một nữ tỳ xuống vớt lên, vừa mở ra, thấy một trẻ nam nằm khóc trong đó, nàng thương hại và nói: "Đây là đứa trẻ Do-thái". Bấy giờ chị đứa trẻ thưa với công chúa rằng: "Bà có muốn tôi đi t́m cho bà một phụ nữ Do-thái có thể nuôi đứa trẻ này không?" Công chúa đáp: "Đi t́m đi". Chị đứa trẻ liền đi kêu mẹ nó. Công chúa Pharaon nói với mẹ đứa trẻ rằng: "Chị hăy lănh nuôi đứa trẻ này giùm tôi, tôi sẽ trả công cho chị". Chị ta liền nhận nuôi đứa trẻ, và khi nó lớn lên, th́ đem đến cho công chúa Pharaon. Công chúa nhận đứa trẻ làm con nuôi, đặt tên cho nó là Môsê và nói: "V́ tôi đă vớt nó dưới nước lên".
Trong những ngày ấy, Môsê đă khôn lớn, liền đi thăm anh em ḿnh, người thấy họ cơ cực, và thấy một người Ai-cập đang hành hung một người Do-thái là anh em của ḿnh. Sau khi đă nh́n qua nh́n lại, không thấy ai, Người liền hạ sát tên Ai-cập và vùi thây dưới cát. Hôm sau, người đi ra, thấy hai người Do-thái đang đánh lộn với nhau, người bảo kẻ có lỗi rằng: "Tại sao anh đánh người bạn của anh?" Anh ta trả lời: "Ai đă đặt anh làm lănh tụ và quan án xét xử chúng tôi? Anh cũng muốn giết tôi như anh đă giết người Ai-cập hôm qua sao?" Môsê lo sợ và nói: "Việc này người ta đă hay biết rồi sao?"
Pharaon nghe biết câu chuyện, liền t́m giết Môsê. Nhưng Môsê đă lánh mặt nhà vua, trốn sang xứ Mađian.
Đó là lời Chúa.
Đáp Ca: Tv 68, 3. 14. 30-31. 33-34
Đáp: Các bạn khiêm cung, các bạn t́m kiếm Chúa, ḷng các bạn hăy hồi sinh (x. c. 33).
Xướng: 1) Tôi bị d́m trong hố bùn lầy, không có chỗ để đặt chân nương tựa. Tôi bị rơi trong đầm sâu nước lớn, và ba đào đang lôi cuốn thân tôi. - Đáp.
2) Nhưng lạy Chúa, con dâng lời nguyện cầu lên Chúa. Ôi Thiên Chúa, đây là lúc biểu lộ t́nh thương. Xin nhậm lời con theo lượng cả đức từ bi, theo ơn phù trợ trung thành của Chúa. - Đáp.
3) Phần con, con đau khổ cơ hàn; lạy Chúa, xin gia ân phù trợ, bảo toàn thân con. Con sẽ xướng bài ca ngợi khen danh Chúa, và con sẽ chúc tụng Ngài với bài tri ân. - Đáp.
4) Các bạn khiêm cung hăy nh́n coi và hoan hỉ; các bạn t́m kiếm Chúa, ḷng các bạn hăy hồi sinh: v́ Chúa nghe những người cơ khổ và không chê bỏ con dân của Người bị bắt cầm tù. - Đáp.
Alleluia: Tv 24, 4c và 5a
Alleluia, alleluia! - Lạy Chúa, xin dạy bảo con về lối bước của Chúa, và xin hướng dẫn con trong chân lư của Ngài. - Alleluia.
Phúc Âm: Mt 11, 20-24
"Trong ngày phán xét, Tyro và Siđon sẽ được xét xử khoan dung hơn các ngươi".
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu quở trách các thành đă chứng kiến nhiều phép lạ Người làm mà không chịu sám hối: "Hỡi Corozain, khốn cho ngươi! Hỡi Bethsaiđa, khốn cho ngươi! V́ nếu đă xảy ra tại Tyrô và Siđon các phép lạ diễn ra nơi các ngươi, th́ họ đă mặc áo nhặm, rắc tro mà ăn năn hối cải từ lâu rồi. Nên Ta bảo các ngươi: Trong ngày phán xét, Tyrô và Siđon sẽ được xét xử khoan dung hơn các ngươi.
"C̣n ngươi, hỡi Capharnaum, chớ th́ ngươi nhắc ḿnh lên tận trời sao? Ngươi sẽ phải rơi xuống địa ngục, v́ nếu các phép lạ diễn ra giữa ngươi mà xảy ra tại Sôđôma, th́ thành ấy đă tồn tại cho đến ngày nay. Vậy Ta bảo thật các ngươi: Trong ngày phán xét, Sôđôma sẽ được xét xử khoan dung hơn ngươi".
Đó là lời Chúa.
sự sống vớt lên
"Hỡi
Corozain, khốn cho ngươi! Hỡi Bethsaiđa, khốn cho ngươi! V́ nếu đă
xảy ra tại Tyrô và Siđon các phép lạ diễn ra nơi các ngươi, th́ họ
đă mặc áo nhặm, rắc tro mà ăn năn hối cải từ lâu rồi. Nên Ta bảo các
ngươi: Trong ngày phán xét, Tyrô và Siđon sẽ được xét xử khoan dung
hơn các ngươi.
"C̣n ngươi,
hỡi Capharnaum, chớ th́ ngươi nhắc ḿnh lên tận trời sao? Ngươi sẽ
phải rơi xuống địa ngục, v́ nếu các phép lạ diễn ra giữa ngươi mà
xảy ra tại Sôđôma, th́ thành ấy đă tồn tại cho đến ngày nay. Vậy Ta
bảo thật các ngươi: Trong ngày phán xét, Sôđôma sẽ được xét xử khoan
dung hơn ngươi".
Căn cứ vào lời cảnh báo và khiển trách có
vẻ dữ dội trên đây của Chúa Giêsu trong bài Phúc Âm hôm nay,
vấn đề được đặt ra ở đây là:
1- Nếu Chúa Giêsu biết trước
rằng các thành ở trong Cựu Ước xưa, như Tyro, Sidon và Sodoma
mà được xem thấy phép lạ Người làm như ở Corozain, Bethsaida hay
Capharnaum, họ đă ăn năn sám hối, để khỏi bị trừng phạt th́ tại sao bấy giờ Thiên Chúa không làm phép lạ để cứu
các thành ấy;
2- Ngược lại, nếu Người đă
biết trước rằng các thành được thấy các phép lạ Người làm vào thời của Người sẽ bị trừng phạt nặng hơn những thành đă bị
trừng phạt trước đó th́ tại sao Người vẫn cứ mất công vô ích làm phép lạ ở những
thành ấy chứ?
Câu trả lời đó là nếu ai được trao bao nhiêu
nén ân sủng, 2 nén, 5 nén hay 10 nén, chỉ cần sinh lời gấp trăm
là đủ, tức là 2 nén cần sinh lợi 2 nén, 5 nén cần sinh lợi 5 nén và
10 nén cần sinh lợi 10 nén (xem Mathêu 25:14-23), th́ ai không chấp nhận ân sủng hay không làm
cho ân sủng sinh lợi cũng bị xét xử và trừng phạt tùy theo tội
trạng và hoàn cảnh của họ (xem Luca 12:47-48): "Người tôi tớ nào biết ư chủ ḿnh mà không sẵn ḷng làm theo sẽ bị đ̣n
nặng hơn... Càng được trao phó nhiều th́ càng bị đ̣i nhiều", như các
thành ở vào thời Chúa Giêsu được thấy các phép lạ Người làm tất
nhiên phải nhận biết Người hơn mới phải, và v́ không nhận biết nên sẽ hứng
chịu luận phạt cân xứng.
V́ Thiên Chúa không làm
phép lạ ở các thành bị phạt trong Cựu Ước nên Người đă không trừng phạt họ nặng nề như
các thành được thấy phép lạ trong thời Chúa Giêsu. Thật ra Người có làm phép lạ ở thành Sodoma đấy
chứ, đó là thành này như một băi bùn lầy tội lỗi đă chứng kiến
thấy một bông sen công chính là Lot "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi
bùn". Biết đâu
việc Thiên Chúa ra tay trừng phạt các thành ấy ngay ở đời này đă làm
cho nhiều tội nhân trong các thành ấy bấy giờ đă tỏ ḷng thống hối ăn năn trước khi chết v́ thấy án phạt tỏ tường Thiên Chúa giáng xuống để trừng trị tội lỗi của họ. C̣n các thành được thấy phép lạ của Chúa Giêsu, tuy không bị trừng phạt
một cách tỏ tường và công khai cả thành như các thánh trước kia ấy,
cũng sẽ bị trừng phạt một cách nào đó xứng với tội lỗi của họ.
Đúng thế, cho dù có "trừng
phạt" con người tội lỗi, Vị Thiên Chúa là t́nh yêu vô cùng nhân hậu
cũng chỉ sử dụng những đau khổ, thậm chí cả chết chóc, để cảnh báo
con người và làm cho con người nhận biết Ngài để cuối cùng được
cứu độ mà thôi, chứ không bao giờ muốn tận diệt con người hay vui
thú khi thấy con người bị đời đời hư đi. Thiên Chúa vô cùng khôn
ngoan muốn lợi dụng tất cả mọi sự, dù tốt hay xấu, để tỏ ḿnh ra cho
con người, để họ nhận biết Ngài mà được sự sống thần linh của Ngài.
Trong trường hợp khốn cùng của
dân Do Thái ở Ai Cập, tuy không phải do tội lỗi của họ, như sau này,
trong cuộc hành tŕnh băng qua sa mạc vào Đất Hứa, hay khi họ sống
trong Đất Hứa cho đến khi bị lưu đầy, mà do ḷng người Ai Cập từ
vua đến dân không muốn cho họ phát triển nên đă đầy đọa họ, nhưng Thiên Chúa lại lợi dụng hoàn cảnh này của
dân được Ngài tuyển chọn để chẳng những tỏ ḿnh ra cho họ như
là vị Thiên Chúa Cứu Độ mà c̣n qua họ tỏ cho cả dân ngoại Ai Cập biết quyền toàn năng làm chủ
mọi sự của Vị Thiên Chúa chân thật duy nhất của dân Do Thái cũng là
Vị Thiên Chúa trời đất của mọi dân nước, Đấng làm chủ lịch sử của loài người.
Đó là lư do trong bài đọc 1
chúng ta thấy Thiên Chúa đă cho xuất hiện một Moisen, một bé trai Do
Thái, vị cứu tinh tương lai của dân Do Thái, chẳng những không bị
bóp mũi chết như
lệnh của vua, mà c̣n được chính công chúa của vua nuôi dưỡng khôn
lớn một cách an toàn ngay trong hoàng cung Ai Cập: "Công
chúa nhận đứa trẻ làm con nuôi, đặt tên cho nó là Moisen và nói: 'V́ tôi đă vớt nó dưới nước lên'", cho đến khi lánh nạn
sang Midian v́
bị lộ chân tướng của ḿnh: "Pharaoh nghe biết câu chuyện liền t́m
giết Moisen. Nhưng Moisen đă lánh mặt nhà vua mà trốn sang xứ Madian".
Bài Đáp Ca hôm nay dường như chất chứa tâm
tưởng và t́nh trạng của riêng Moisen và của chung dân Do Thái trước khi được Thiên Chúa tuyển chọn và ra tay giải thoát.
1) Tôi bị
d́m trong hố bùn lầy, không có chỗ để đặt chân nương tựa. Tôi bị rơi
trong đầm sâu nước lớn, và ba đào đang lôi cuốn thân tôi.
2) Nhưng
lạy Chúa, con dâng lời nguyện cầu lên Chúa. Ôi Thiên Chúa, đây là
lúc biểu lộ t́nh thương. Xin nhậm lời con theo lượng cả đức từ bi,
theo ơn phù trợ trung thành của Chúa.
3) Phần con, con đau khổ cơ hàn; lạy Chúa, xin gia ân phù trợ, bảo toàn thân con. Con sẽ xướng bài ca ngợi khen danh Chúa, và con sẽ chúc tụng Ngài với bài tri ân.
4) Các bạn khiêm cung hăy nh́n coi và hoan hỉ; các bạn t́m kiếm Chúa, ḷng các bạn hăy hồi sinh: v́ Chúa nghe những người cơ khổ và không chê bỏ con dân của Người bị bắt cầm tù.
Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL. Nếu
có thể xin nghe chia sẻ theo cảm hứng hơn là đọc lại bài chia sẻ
trên
